Hier kunt u aangeven op welke middelen u wilt zoeken. U kunt meerdere middelen selecteren door de Control-toets ingedrukt te houden terwijl u klikt.
Geef hier aan van welke auteurs u publicaties wilt zoeken.
Bent u op zoek naar een bepaald onderwerp of een bepaalde term, voer dan een of meer trefwoorden in dit zoeksysteem in.
Deze functie maakt het mogelijk om studies uit een bepaald jaar of een bepaalde tijdspanne te selecteren.

zoek in publicaties
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

middelen ?
auteurs ?
steekwoorden ?
datum ?
 van
 tot

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

CVO - Onderzoek, Training & Advies  .  Montalbaendreef 2, 3562 LC Utrecht  .  T +31 30 2381 495  .  E cvo-info@drugresearch.nl  

english version

Winti en de verslavingszorg. Een inventariserend en explorerend onderzoek naar de praktijk en de mogelijkheden van het gebruik wintigeneeswijzen in de verslavingszorg

Leenders, F.R.J., R.V. Braam, H.T. Verbraeck, G.F. van de Wijngaart

Utrecht: Centrum voor Verslavingsonderzoek, Universiteit Utrecht, 2001
isbn 90-71772-34-9 . . € 26

bestellen / volledig rapport downloaden

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Conclusies Winti is in Nederland omgeven met taboes. Voor de relatie tussen winti en de geestelijke gezondheidszorg geldt dit zo mogelijk nog sterker. Cliënten van de reguliere instellingen beginnen er niet makkelijk over, meestal in de vooronderstelling dat ze niet begrepen en serieus genomen zullen worden. Anderzijds maken hulpverleners het meestal ook niet bespreekbaar, deels uit onbekendheid met de materie. Binnen het beleidskader van de zorginstellingen is men veelal onbekend met winti. Er is vaak geen sprake van formeel beleid of een standpunt met betrekking tot wintigeneeswijzen.
In de verschillende delen van Suriname heeft winti zich op verschillende wijzen ontwikkeld. Zo bestaan er grote verschillen in opvatting en traditie tussen de Creolen uit de kustgebieden van Suriname en de Marrons uit de binnenlanden. Ook in Nederland uit zich dit in verschillende rituelen en benaderingswijzen.
Uit onderzoek naar de knelpunten in de verslavingszorg voor allochtonen kwam naar voren dat binnen de zorginstellingen specifieke multiculturele vraagstukken bijna vanzelfsprekend op de bureaus van de allochtone medewerkers terechtkwamen (Braam e.a., 1998). In het geval van wintigerelateerde vraagstukken bij Surinaamse cliënten lijkt dat niet anders te zijn. Wanneer men vanuit de instelling aandacht wil besteden aan wintiproblematiek bij Surinaamse cliënten raadpleegt men de Surinaamse medewerkers, gezien hun veronderstelde gemeenschappelijke achtergrond. Dit hoeft niet terecht te zijn. Het kan zo zijn dat een Surinaamse medewerker, mede gezien de genoten (westerse) opvoeding en opleiding, afkeurend tegenover winti staat.

Beleidsniveau Op beleidsniveau kan worden geconcludeerd dat er weinig bekendheid is met het gebruik van winti binnen de verslavingszorg. Er is in de meeste gevallen geen sprake van formele samenwerking met wintigenezers. Dat samenwerking vruchtbaar kan zijn blijkt uit de enige, bij de onderzoekers bekende, uitzondering hierop: het Intercultureel Motivatie Centrum van de Jellinek in Amsterdam. In deze instelling wordt tijdens de intake specifiek gevraagd naar cultuurspecifieke problematiek waarbij ook aandacht wordt besteed aan winti. Wanneer er bij een cliënt (mede) sprake lijkt te zijn van wintiproblematiek bestaat er de mogelijkheid om binnen het zorgaanbod een wintigenezer te consulteren, mits de familie van de cliënt daar toestemming voor verleent.
Gedurende de jaren negentig lijkt men enigszins terug te komen van de ontwikkeling van categorale naar integrale zorg. Men komt er achter dat voor sommige groeperingen de integrale zorg een onbedoeld effect heeft. Zij die minder geïntegreerd zijn in de Nederlandse samenleving (als gevolg van bijvoorbeeld taalproblemen en cultuurverschillen) worden door integrale zorg minder bereikt en dreigen buiten de ook voor hen bedoelde voorzieningen te vallen. De roep om specifieke projecten binnen het reguliere zorgaanbod wordt luider. Men wil niet terug naar de categorale voorzieningen van de jaren zeventig en tachtig, maar streeft naar specifieke categorale projecten binnen de reguliere instellingen, kortom, een verbreding van het zorgaanbod.

Hulpverleners Er kan worden geconcludeerd dat Surinaamse eerste- en tweedelijns hulpverleners in de verslavingszorg over het algemeen welwillend staan ten opzichte van het gebruik van winti als aanvulling op het reguliere zorgaanbod. De meeste Surinaamse hulpverleners krijgen in hun werk regelmatig te maken met wintiproblematiek bij hun Surinaamse cliënten. Zij voelen zich echter beperkt in hun mogelijkheden daar iets mee te doen binnen de instelling waarin ze werken. Die beperkingen komen in hun ogen vaak voort uit gebrek aan beleid omtrent cultuurspecifieke projecten. Enkele respondenten melden dat initiatieven om winti bespreekbaar te maken binnen de instellingen geen gehoor hebben gevonden bij het beleidskader. Een aantal van de geïnterviewde hulpverleners heeft in het verleden wel eens op persoonlijke titel doorverwezen naar wintideskundigen buiten de reguliere instellingen of was op de hoogte van het feit dat de cliënt naast de reguliere hulpverleningscontacten tevens een wintigenezer bezocht.Alle reguliere hulpverleners onder de respondenten zijn het er over eens dat het volgen van een behandeling bij een wintigenezer naast het doorlopen van een regulier behandelprogramma voordelen kan bieden, mits beide vormen elkaar niet uitsluiten of tegenwerken.

Wintigenezers Wintigenezers zijn in het verleden ingeschakeld als expert in rechtszaken en, zowel formeel als informeel, in de geestelijke gezondheidszorg. In de verslavingszorg wordt zeer sporadisch gebruik gemaakt van een wintigenezer. Deze contacten zijn vooral informeel.
De wintigenezers lijken bereid om de samenwerking met verslavingszorginstellingen in de toekomst uit te breiden. Naast het behandelen van gemotiveerde verslaafden wordt ook gemeld dat men zou willen samenwerken met de behandelteams van verslavingszorginstellingen. Daarbij ziet men wintibehandeling als aanvulling op de reguliere zorg.
Tot op heden wordt op de wintigenezers pas een beroep gedaan wanneer westerse behandelmethodieken geen baat blijken te hebben. Te vaak wordt de hulp van een genezer pas ingeroepen als alle reguliere methoden vergeefs zijn toegepast en de toestand van de cliënt onhoudbaar lijkt. Wintigenezers willen, indien sprake lijkt te zijn van wintiproblematiek, in een eerder stadium van een behandeltraject bij Surinaamse cliënten betrokken worden. Wanneer een wintigenezer eerder wordt betrokken bij een cliëntenoverleg kunnen onsuccesvolle reguliere behandelingen, waarbij cultuurspecifieke problematiek over het hoofd wordt gezien, wellicht worden voorkomen.
Surinaamse drugsverslaafden
Uit informatie van Surinaamse drugsverslaafden en straathoekwerkers komt naar voren dat voor een belangrijk deel van de Surinaamse drugsverslaafden winti een rol in hun leven speelt. Het merendeel is van mening dat het goed zou zijn via de hulpverleningsinstellingen een wintigenezer te kunnen raadplegen. Met name tijdens de behandelings- en rehabilitatiefase zou de bijdrage van een wintigenezer zinvol kunnen zijn.
Het cliëntenbestand van wintigenezers bestaat niet slechts uit Surinamers, maar is vaak multicultureel samengesteld. Wanneer wintigeneeswijzen binnen de verslavingszorg worden geïmplementeerd, zullen wellicht ook andere groepen verslaafden gebruik willen maken van de diensten van de wintigenezer.

Beperkingen en knelpunten Implementatie van wintigeneeswijzen in de verslavingszorg kent verschillende knelpunten. Eerder werd geconcludeerd dat bij de instellingen weinig beleidsaandacht bestaat voor de implementatie van wintigeneeswijzen. Mocht die aandacht er in de toekomst wel komen dan zijn er nog een aantal hindernissen die genomen moeten worden.
Wintigenezers zijn niet formeel georganiseerd in een beroepsvereniging. Pogingen daartoe worden wel gedaan, maar verkeren in een prematuur stadium. Men is zelden officieel gevestigd als wintigenezer. Wanneer men officiële erkenning wil als wintigenezer zal men moeten voldoen aan een aantal criteria. Zonder beroepsvereniging of officiële erkenning is het moeilijk onderscheid te maken tussen malafide en bonafide genezers.

Meerwaarde Veel Surinaamse verslaafden zijn gedurende de jaren zeventig verslaafd geraakt en velen kennen een dusdanig lange hulpverleningscarrière dat zij als onbehandelbaar te boek staan. Zij blijven meestal hangen in de laagdrempelige vormen van het hulpaanbod zoals de methadononderhoudsprogramma’s.
Wintigeneeswijzen binnen het zorgaanbod kunnen drempelverlagend werken voor Surinaamse verslaafden om zich aan te melden bij de verslavingszorginstelling. Niet alleen het gebrek aan zicht op Surinaamse verslaafden kan zo verminderd worden, maar ook het gebrek aan grip. De wintigenezer kan een bemiddelende rol spelen tussen cliënt en de reguliere vormen van zorgaanbod door de cliënt te motiveren zich tevens te laten behandelen volgens de hoogdrempelige hulpverleningsmethodieken.
Ook wanneer een cliënt niet drugsvrij wordt, zullen wintibehandelingen een meerwaarde hebben voor de cliënten. Ieder consult met een wintigenezer beschouwen zij als een bijdrage aan zingeving in hun leven.
De meerwaarde die wintibehandeling binnen de reguliere verslavingszorg kan hebben zal pas blijken, wanneer implementatie ervan heeft plaatsgevonden en enige tijd loopt.

 

terug naar boven