Het CVO was een onafhankelijke non-profit organisatie voor onderzoek, training en advies, voortgekomen uit de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht. Hier begon in 1979 Goof van de Wijngaart (1946-2004) met onderzoek naar middelengebruik en verslaving. In 1998 verzelfstandigde het CVO, terwijl de band met de Universiteit Utrecht bleef bestaan. Het CVO heeft per 1 januari 2018 haar deuren gesloten.

De doelstelling van het CVO was het verwerven en verspreiden van kennis van en over mensen die zich in de marge van de samenleving bevinden. Het CVO richtte zich vooral op middelengebruik, verslaving en andere geestelijke gezondheidsproblematiek. Het werkveld was zowel nationaal als internationaal.

Volgens de CVO visie is middelengebruik en verslaving niet uitsluitend het effect van een middel, maar van de interactie tussen mens, middel en omgeving. Het CVO probeerde - binnen de mogelijkheden - de maatschappelijke positie en gezondheid van de doelgroep daadwerkelijk te verbeteren. Het CVO interviewde respondenten zoveel mogelijk in hun gebruiksomgeving, door letterlijk tussen hen in te gaan staan. Het optekenen van levensverhalen leidt tot beter begrip van de gebruikers, de middelen die zij gebruiken en de omgevingen waarin zij gebruiken. Door een beter begrip kunnen hulpverlening en preventie doelmatiger en effectiever worden ingezet.

Het CVO heeft tijdens haar bestaan vele onderzoeksrapporten en artikelen gepubliceerd. In de geest van de doelstelling blijft de database met publicaties online beschikbaar. Publicaties kunnen hier gratis worden gedownload.